Τι είναι ο αστικός σχεδιασμός και πώς μπορεί να κάνει το περιβάλλον μας λειτουργικό

Αστικός σχεδιασμός είναι ο σχεδιασμός πόλεων, δρόμων και χώρων. Είναι η συνεργατική και διεπιστημονική διαδικασία διαμόρφωσης του φυσικού περιβάλλοντος για τη δημιουργία λειτουργικών χώρων για την κατοικία, την εργασία και την αναψυχή των ανθρώπων. Ο αστικός σχεδιασμός περιλαμβάνει το σχεδιασμό κτηρίων, συγκροτημάτων κτηρίων, χώρων και τοπίων και τη θέσπιση πλαισίων και διαδικασιών που θα υλοποιηθούν προτάσεις αναδιαμόρφωσης για να αντιμετωπιστούν ανάγκες του προκύπτουν με τον πρόοδο του χρόνου.

Ο αστικός σχεδιασμός αφορά σε μια μεγάλη ποικιλία τοποθεσιών: κέντρα πόλεων, κωμοπόλεων και χωριών, κατοικημένων γειτονιών και προαστίων, χορταριασμένα χωράφια στις παρυφές των οικισμών, βιομηχανικά κτήματα, ακόμα και υποβαθμισμένες περιοχές απόθεσης απορριμμάτων. Ο αστικός σχεδιασμός καθορίζει τη φύση των κτηρίων και τους χώρους μεταξύ τους αλλά και τις διαδικασίες με τις οποίες θα πρέπει να εκπονείται ο ίδιος ο σχεδιασμός. Ο αστικός σχεδιασμός εμπνέει, απεικονίζει και καθορίζει πώς ένας τόπος θα μπορούσε να προσφέρει καλύτερη ζωή για τους ανθρώπους που τον κατοικούν.

Ποιοι κάνουν τον Αστικό Σχεδιασμό

Ο αστικός σχεδιασμός προκύπτει από τη συνεργασία αρχιτεκτόνων, πολεοδόμων και αρχιτεκτόνων τοπίου. Η ικανότητά τους είναι να συγκεντρώνουν ιδέες και προτάσεις από τα ίδια τα μέλη των τοπικών κοινοτήτων / πόλεων, αρχιτεκτόνων, σχεδιαστών, μηχανικών κυκλοφορίας, αρχιτεκτόνων τοπίου, σχεδιαστών μεταφορών και πολλών  άλλων, για την επίλυση προβλημάτων και συγκρουόμενων συμφερόντων προκειμένου να δημιουργήσουν καλύτερα μέρη για όλους. Μερικές φορές αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την κατασκευή νέων χώρων ή μια νέα εκτίμηση των υπαρχουσών αστικών περιοχών σε πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά.

Πόσο μεγάλα ή μικρά είναι τα έργα αστικού σχεδιασμού

Ο αστικός σχεδιασμός περιλαμβάνει από την εκπόνηση βασικών σχεδίων πόλεων μέχρι την επεξεργασία λεπτομερών σχεδίων για έναν τοπικό δρόμο ή δημόσιο χώρο. Πρόκειται για σχεδιασμό με βάση την ανθρώπινη κλίμακα και σκοπό να γίνει η ζωή όλων των μελών μίας κοινότητας καλύτερη, με πιο ελκυστικά μέρη που θα παραμείνουν πολύτιμα με την πάροδο του χρόνου. Όπως κάθε καλοσχεδιασμένο αντικείμενο, ένα μέρος πρέπει να λειτουργεί καλά, να είναι ελκυστικό, ανθεκτικό και οικονομικά αποδοτικό για την κατασκευή και τη συντήρησή του. Η προσθήκη θεμάτων οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής αξίας σε έργα δεν αυξάνει απαραίτητα το κόστος, αλλά απαιτεί την αντίληψη της «μεγαλύτερης εικόνας». Αυτό κάνει ο αστικός σχεδιαστής.

Αστικός σχεδιασμός με όραμα το αύριο

Ο αστικός σχεδιασμός έχει συνήθως ορίζοντα τις ανάγκες από το σήμερα μέχρι τα επόμενα 25 χρόνια. Είναι ένα διάστημα για το οποίο μπορούν να γίνουν έγκυρες προβλέψεις με βάση την ανάλυση των δεδομένων. Το όραμα αυτό συνεχώς συμπληρώνεται και επικαιροποιείται με βάση τις εξελίξεις και σαφέστερες προβλέψεις για τις μελλοντικές ανάγκες.

Ο αστικός σχεδιασμός συγκεντρώνει δεδομένα και στοιχεία σχετικά με τοποθεσίες προκειμένου να προσδιοριστούν οι μελλοντικές επιλογές, η σκοπιμότητα κάθε «λύσης», η βιωσιμότητα της αλλαγής ή της ανάπτυξης στο πλαίσιο, για παράδειγμα, της  χωρητικότητας των υποδομών, την περιβαλλοντική ικανότητα (όπως πλημμύρες) συν τις ανάγκες και τις αξίες της τοπικής κοινότητας. Οι μελέτες σκοπιμότητας συνήθως περιλαμβάνουν επιλογές και μια σύσταση για το σενάριο «βέλτιστης προσαρμογής».

Ο αστικός σχεδιασμός χρησιμοποιεί masterplans, σχέδια καλλιτεχνών, χρήση Α.Ι., τρισδιάστατα μοντέλα και φωτογραφίες άλλων επιτυχημένων τόπων. Αυτό περιλαμβάνει την ανάδειξη σημαντικών τοπικών χαρακτηριστικών, ορόσημων και δημόσιων χώρων.

Προδιαγραφές ρύθμισης αστικού σχεδιασμού

Τα ειδικά σχεδιαστικά σχέδια ορίζουν ακριβείς προτάσεις για τις οποίες ζητείται η πολεοδομική συγκατάθεση, καθώς και τη χρήση, το μέγεθος, τη μορφή και τη θέση των κτηρίων, των δρόμων και των ανοιχτών χώρων, τα οποία έχουν καθοριστεί. Μια τοπική αρχή σχεδιασμού μπορεί να προετοιμάσει μια σύντομη αναφορά ανάπλασης για την τοποθεσία, η οποία καθορίζει τα κύρια χαρακτηριστικά που απαιτούνται και επιτρέπει στους προγραμματιστές να καταρτίσουν ένα προτεινόμενο σχέδιο ως απάντηση. Τα γενικά σχέδια και οι κώδικες σχεδίασης συνδυάζουν απαιτήσεις που αφορούν την τοποθεσία, με τις οποίες θα πρέπει να συμμορφώνονται οι προτάσεις ανάπλασης για να εγκριθούν.

Γιατί να ασχοληθούμε με τον αστικό σχεδιασμό;

Ο αστικός σχεδιασμός συγκεντρώνει μια ολοκληρωμένη εικόνα μιας περιοχής σήμερα με σκοπό να μάθουμε και να υποβάλλουμε προτάσεις για τη βελτίωσή της με βάση τους περιορισμούς και τις ευκαιρίες που υπάρχουν. Η συνεργασία διαφορετικών επιστημόνων (π.χ. μεταφορές, οικολογία, αρχιτεκτονική κ.λπ.), οι απόψεις των ενδιαφερομένων και της τοπικής κοινότητας είναι ουσιαστικής σημασίας για τον εντοπισμό βασικών θεμάτων σχεδιασμού που πρέπει να αντιμετωπιστούν, διασφαλίζοντας ότι τυχόν μελλοντικές ενστάσεις αντιμετωπίζονται νωρίς στη διαδικασία αλλαγών, έτσι ώστε όλοι να αισθάνονται ότι η αλλαγή θα είναι ευεργετική.

Ο αστικός σχεδιασμός είναι πιο χρήσιμος όταν χρησιμοποιείται νωρίς στο σχεδιασμό μιας πρότασης ή μιας διαδικασίας αναγέννησης – για να συγκεντρώσει ένα καλά τεκμηριωμένο όραμα, να δημιουργήσει ένα κοινό σύνολο αρχών με την τοπική αρχή σχεδιασμού, να διασφαλίσει ότι οι απόψεις της κοινότητας είναι κατανοητές και να επικεντρωθεί σε λεπτομέρειες που τελικά θα έχουν σημασία για την επιτυχία της ανάπλασης. Οι σχεδιαστές αστικών περιοχών κοιτάζουν πέρα ​​από τα άμεσα ενδιαφέροντα επί μέρους αρχών, συνεργαζόμενοι σε ομάδες σχεδιασμού, ώστε να ανταποκριθούν δημιουργικά σε οποιεσδήποτε προκλήσεις. Ο χρόνος που αφιερώνεται στον αστικό σχεδιασμό στα αρχικά στάδια της αναπτυξιακής διαδικασίας μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και χρήμα αργότερα και θα επιτύχει αποτελέσματα που θα ικανοποιήσουν περισσότερους ενδιαφερόμενους.

Ο καλός αστικός σχεδιασμός έχει βρεθεί ότι προσθέτει αξία:

• Κάνοντας παλιότερα ή νέα μέρη ελκυστικά για κατοικίες και εργασία.
• Απόκρουση καταπατήσεων και επιβολής λύσεων που εξυπηρετούν προσωπικά συμφέροντα.
• Μείωση του κόστους διαχείρισης, συντήρησης, ενέργειας και ασφάλειας.
• Διαφοροποιώντας μέρη και ανεβάζοντας το κύρος τους.
• Άνοιγμα επενδυτικών ευκαιριών, αύξηση της εμπιστοσύνης στην ανάπτυξη.
• Μείωση του κόστους για την δημόσια οικονομία για τη διόρθωση λαθών αστικού σχεδιασμού.

Ο αστικός σχεδιασμός στην τοπική αυτοδιοίκηση

Στο πλαίσιο μιας τοπικής αρχής σχεδιασμού, ένας υπεύθυνος αστικού σχεδιασμού μπορεί να εργαστεί συνεργατικά σε όλα τα τμήματα με εσωτερικούς και εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Εξετάζοντας κριτικά μια περιοχή και χρησιμοποιώντας αναλυτικές και επαγγελματικές δεξιότητες για να γίνουν κατανοητοί οι περιορισμοί και οι ανάγκες της, εντοπίζονται οι δυνατότητες και η ικανότητα αλλαγής μιας τοποθεσίας. Με τη συμμετοχή τοπικών ενδιαφερομένων και μελών της κοινότητας μέσω ενός προγράμματος εκδηλώσεων για να ακούσουν τις ιδέες και τις ανησυχίες τους, οι επόμενες συστάσεις θα έχουν διαμορφωθεί από το κοινό.

Διαβάστε ακόμα: Δημόσιος Χώρος: η σπονδυλική στήλη για τη λειτουργία της πόλης.